★ ဒီမေးခွန်းကလည်း undergraduate ကျောင်းသားလေးတစ်ယောက်မေးထားတာပါ ဘုရား။ စာသင်ချိန်တွင်ဖြစ်ပေါ်လာသော စာသင်ကြားမှုများအပေါ် အလိုမကျဖြစ်မှုကို လျော့ပါးအောင် မည်သို့ အကောင်းဆုံးပြုမှုရပါမလဲဘုရား။

ဖြေ။ ။

 

★ ဒီမေးခွန်းကတော့ ဖြေလို့မရဘူး။ (ရယ်လျှက်)။ နှစ်ပိုင်းရှိပါတယ်။ ကိုယ်အလိုမကျရင် အလိုမကျတဲ့လူ ကိုယ်က ပြောင်းလဲလို့ မရပါဘူး။ သူ့ရဲ့အမူအရာလည်း ပြောင်းလဲလို့ မရပါဘူး။ သူ့အမူအရာလည်း မှားချင်မှမှားမယ်။ ကိုယ်ကြိုက်တဲ့ပုံစံမျိုး မဟုတ်လို့ ဖြစ်ရင်ဖြစ်မယ်။ အဲဒီလိုဟာမျိုးပေါ့။

★ ဒါဖြင့် ပုံမှန်ဆိုရင် သုံးခုရှိတဲ့ထဲမှာ ဘုန်းဘုန်းက နှစ်ခုကို ကြည့်ခိုင်းတယ်။ သုံးခု ဆိုတဲ့အထဲမှာ intention, action, reaction (IAR) ပေ့ါ။ အဲဒီမှာ action ကတော့ ဖြစ်တဲ့အချိန်မှာ သိဖို့ကခဲယဥ်းတယ်။ Mindfulness သတိတရားမကောင်းဘူးဆိုရင် အဲဒီအချိန်မှာ သိဖို့ရာခဲယဥ်းတယ်။ 

★ ဒါဖြင့် ဘာကိုကြည့်ခိုင်းတုန်း။ Intention, ကိုယ့် intention ကို ကိုယ်ကြည့်ခိုင်းတယ်။ ပြီးရင် reaction, reaction က မကြိုက်တော့ဘူးဆိုတဲ့ reaction ဖြစ်ရင် အဲဒီ reaction ကို register လုပ်လိုက်။ မကြိုက်တဲ့စိတ်ဖြစ်နေပြီ။ အဲဒီမကြိုက်တဲ့စိတ်က၊ ကိုယ်မကြိုက်တဲ့လူကို သွားပြီးတော့ နှိပ်စက်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် နှိပ်စက်တာ။ 

★ အဲဒါကြောင့်မို့လို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် မေတ္တာထားရင် ဒီဟာ register လုပ်ကိုလုပ်ရမယ်။ နောက်ပြီးတော့ intention က သူတို့တွေ ကိုယ့်အလိုလိုက်ဖို့ ကိုယ်က မျှော်လင့်ထားတာ။ ဒါမှမဟုတ် ကိုယ်တွေးတဲ့အတိုင်း ကိုယ်ယူဆတဲ့အတိုင်း အဲဒီလို ယူဆစေချင်တာလား။ ကိုယ်ကြိုက်တဲ့အစားအစာ သူတို့ကြိုက်စေချင်တာလား။ အဲဒီ intention ကို ပြန်ပြီးတော့ ကြည့်တာ။

★ အဲဒီအတိုင်းဆိုရင်တော့ ကိုယ့်ရဲ့ expectation က ကိုယ့်ကို ဒုက္ခပေးနေတာလေ။ ဒါကြောင့် intention, reaction အဲဒီနှစ်ခုကို ကြည့်ပြီးတော့ intention ကိုလည်း register လုပ်ပါ၊ reaction ကိုလည်း register လုပ်ပါ။ အဲဒီလိုလုပ်တယ်ဆိုရင်တော့ ကိုယ်မကြိုက်တဲ့လူတွေ သူတို့ ပြောင်းချင်မှ ပြောင်းမယ်။ 

ဒါပေမဲ့ the way you relate to them, your attitude will change and you will feel better. 

လုပ်ငန်းခွင့်ပျော်ရွှင်မှုကို မည်သို့ balance ညီအောင် လုပ်ဆောင်သင့်ပါသလဲ

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

မေး ။ ။

★ နောက်ဆုံးမေးခွန်းပါ ဘုရား။ ဆရာဝန်တစ်ယောက်ဖြစ်လာဖို့အတွက် အချိန်၊ ငယ်ရွယ်မှု၊ ပိုက်ဆံ၊ လူမှုရေး၊ မိဘထောက်ပံ့မှုအခြေအနေ၊ ဖိအားပေါင်းစုံတွေကို နှစ်များစွာ investment လုပ်ခဲ့ရပါတယ် ဘုရား။ stress and anxiety level တွေလည်း လူပေါင်းစုံနဲ့ရင်ဆိုင်ခဲ့ရတဲ့ လူသားတွေထဲမှာ ပါဝင်ပါတယ် ဘုရား။ ဉာဏ်ရည်ထက်မြက်မှု ဖန်တီးနိုင်မှု လုပ်ဆောင်နိုင်မှုတွေဟာ သာမန်လူသားတစ်ယောက်ထက် ပိုမိုမြင့်မားတဲ့ level တစ်ခုမှာ ရှိတဲ့အတွက် တခါတရံ မှာ ငါ ဆိုတဲ့ အတ္တ မာနတွေ ပိုလာတတ်ပါတယ် ဘုရား။ ဒါကြောင့် ဆရာဝန်တစ်ယောက်အတွက် လုပ်ငန်းခွင်ထဲမှာ စိတ်ဖိစီးမှု stress level နဲ့ လုပ်ငန်းခွင်ပျော်ရွှင်မှု happiness ကို မည်သို့ balance ညီအောင် လုပ်ဆောင်သင့်ပါသလဲ ဘုရား။

ဖြေ။ ။

★ YouTube ထဲမှာရှိတဲ့ video လေးတစ်ခု ဘုန်းဘုန်း ဒါ စာအုပ်တစ်အုပ်ကို summarize လုပ်ထားတာပါ။ Harvard business school က prof.Arthur Brooks ဆိုတာ သူက science of happiness သင်ပါတယ်။ အဲဒီထဲမှာ enjoyment , happiness က သုံးခုရှိတယ်တဲ့။

Happiness = Enjoyment + Satisfaction + Meaning 

★ Happiness formula က ingredients သုံးခုရှိတယ်။ တစ်ခုက enjoyment. Enjoyment ဆိုတာက ကိုယ့်ဟာကိုယ် စိတ်လှုပ်တရှားနဲ့ ကိုယ်စားချင်စား ဝတ်ချင်တာဝတ် အဲဒါ ပြောတာမဟုတ်ဘူ။ enjoyment ဆိုတာက ကောင်းတဲ့အရာကို တခြားလူနဲ့ share လုပ်တာကို သူက enjoyment လို့ အဓိပ္ပါယ်ပြန်ထားတာ။

★ ဒါတွေ ကြိုးစားပြီးတာ့ ဆရာဝန်ဖြစ်အောင် လုပ်လာတယ်ဆိုတာ ၅တန်းအောင်တုန်းက၊ ၁၀တန်းအောင်တုန်းက၊ ၁၂တန်းအောင်တုန်းက ကိုယ်ကြိုးစားခဲ့တဲ့ဟာ ကိုယ်ပြန်ပြီးတော့ တခြားလူတွေနဲ့ share လုပ်တာပေါ့။ Share လုပ်တယ်ဆိုတာက သူတို့နဲ့ သွားပြောမှ မဟုတ်ပါဘူး။ 

★ ငါ ဒီလို အောင်မြင်နိုင်အောင် ငါ ကြိုးစားခဲ့တယ်။ ငါ့မိဘတွေလည်း ကြိုးစားခဲ့တယ်။ ကျောင်းတွေမှာ ဆရာ ဆရာမတွေလည်း ကြိုးစားပေးတယ်။ အဲဒါကြောင့် ဒီဆေးကျောင်းဝင်နိုင်ခဲ့တယ်။ ဆေးကျောင်းရောက်တော့လည်း ငါကိုယ်တိုင်လည်း ကြိုးစားတယ်။ ဆေးကျောင်းလည်း အသင့်ရှိနေတယ်၊ qualified ဖြစ်တာနဲ့ ဆေးကျောင်းဝင်သွားရုံပဲ။ 

★ ပါမောက္ခတွေ၊ lecturer တွေ၊ အသင့်စောင့်နေတယ်။ စာကြည့်တိုက် အသင့်စောင့်နေတယ်။ အသုံးပြုဖို့အတွက် lab တွေ အသင့်ရှိနေတယ်။ clinical knowledge ရဖို့အတွက် ဆရာကြီးတွေ ဆရာမကြီးတွေ နောက်လူနာတွေ အသင့်ရှိနေတယ်။ အဲဒီဟာတွေကို ကိုယ်က အသိအမှတ်ပြုဖို့ awareness လေးရှိဖို့။ 

★ အဲဒီ awareness ရှိတယ်ဆိုရင်တော့ အဲဒီမှာ ငါလည်း အရေးကြီးတယ်။ သူများလည်း အရေးကြီးတယ်။ ငါ တစ်ယောက်ပဲ အရေးကြီးတယ်ဆိုရင်တော့ အတ္တဖြစ်သွားတာပေါ့။ ငါ အရေးမကြီးဘူးဆိုရင်တော့ သိမ်ငယ်စိတ်ဖြစ်တာပေါ့။ ငါလည်း အရေးကြီးတယ်၊ ကျန်တဲ့လူတွေလည်း အရေးကြီးတယ် အဲဒီလိုဖြစ်တယ်ဆိုရင်တော့ happiness ဖြစ်တယ်။ အဲဒါကို enjoyment လို့ အဲဒီဆရာကြီးကခေါ်တယ်။

★ နောက် satisfaction ဆိုတာကြတော့ ကိုယ်ကြိုးစားတာကို ကိုယ်ပြန်တွေးပြီး ကိုယ်အောင်ခဲ့တာ ကိုယ်ပြန်တွေးပြီးတော့၊ အခုလိုလုပ်တဲ့ မုဒိတာပုံစံမျိုးလုပ်တာ။ နောက်တစ်ခုကတော့ meaning အဲဒါ a sense of purpose. ကိုယ်တဲ့ဟာ အဓိပ္ပါယ်ရှိအောင် တွေးရမယ်။ 

★ အလုပ်တိုင်း၊ ဆရာဝန်အလုပ်၊ သူနာပြုအလုပ်၊ admin အလုပ် အကုန်လုံး အဓိပ္ပါယ်ရှိတယ်။ သူ့အခန်းကဏ္ဍနဲ့ သူ့ဟာနဲ့သူရှိတယ်။ ဒီမှာ ပန်းထိုးတဲ့လူ သူတို့တွေလည်း အဓိပ္ပါယ်ရှိတယ်။ အကုန်ရှိတယ်။ ဒီဟာတွေ ထုတ်လုပ်တဲ့လူ၊ အကုန်လုံးအဓိပ္ပါယ်ရှိတယ်။ 

★ Microphone ထုပ်လုပ်နိုင်ဖို့အတွက် physics တွေ engineering တွေ အကုန်လုံးလေ့လာတဲ့သူတွေ အကုန်လုံး အဓိပ္ပါယ်ရှိတယ်။ ဆိုလိုတာက meaning ရှိအောင်တွေးဖို့။ meaning ရှိအောင်ဆိုတာက a sense of service ရှိတယ်တဲ့၊ လုပ်ငန်းတိုင်း။ 

★ ဒီ whiterboard ကို လုပ်ရောင်းတဲ့သူက သူ စီးပွားလုပ်တာ ဟုတ်တာပေါ့၊ ဒါပေမဲ့ a sense of service အနေနဲ့က ဘာတုန်းဆိုတော့ လိုတဲ့လူတွေ စာသင်ချင်တဲ့လူတွေ သုံးနိုင်အောင် ဆိုပြီး အဲဒီ စေတနာက ပါနေတယ်။ အဲဒါ service ပဲ။ 

★ အဲဒီလို သုံးနိုင်တယ်ဆိုရင်တော့ happiness ရပြီတဲ့။ ဆရာဝန်လည်းရတယ်၊ ဘုန်းဘုန်းလည်းရတယ်။ 

ကဲ ရပြီနော်။ ရေစက်ချ အမျှဝေရအောင်။ 

အရှင်ဘုရား တပည့်တော်တို့သည် အရှင်ဘုရားဟောကြားအပ်သော မုဒိတာနှင့် growth mindset တရားတော်ကို အကြောင်းပြု၍ ဒါနကုသိုလ်၊ သီလကုသိုလ်၊ ဝေယျာဝစ္စကုသိုလ်၊ မုဒိတာဘာဝနာကုသိုလ်၊ ဤကုသိုလ်ကောင်းမှု မြတ်ပေါင်းစုတို့ကို မုဒိတာဖြင့် ဆည်းပူးပါ၏။ ဆည်းပူအပ်သောကုသိုလ်ကောင်းမှု အစုစုကြောင့် ဘုရားတပည့်တော်တို့သည် ဘေးကင်းရန်ကွာ ကျန်းမာချမ်းသာကြပါစေ။ ဘေးကင်းရန်ကွာ ကျန်းမာချမ်းသာကြပါစေ။ ကပ်ကြီးသုံးပါး ကျော်လွှားနိုင်ကြပါစေ။ ကပ်ကြီးသုံးပါး ကျော်လွှားနိုင်ကြပါစေ။ မိမိကောင်းကျိုး၊ အများကောင်းကျိုး တိုး၍တိုး၍ သယ်ပိုးဆောင်ရွက်နိုင်ပါစေ။ မိမိကောင်းကျိုး၊ အများကောင်းကျိုး၊ တိုး၍တိုး၍ သယ်ပိုးဆောင်ရွက်နိုင်ပါစေ။ ဤကုသိုလ်ကောင်းမှု၏ အဖို့ဘာဂကို ယခုဘဝ ရှေးရှေးဘဝ တော်စပ်ကြသော အမိအဖ အဘိုးအဘွား ဆရာသမား အစထား၍၎င်း၊ ကိုယ်စောင့်နတ်၊ အိမ်စောင့်နတ်၊ ဆေးရုံစောင့်နတ်၊ မန္တလေးတောင်စောင့်နတ်၊ မန္တလေးမြို့စောင့်နတ်၊ သာသနာတော်စောင့်နတ်၊ အစထား၍ ၃၁ ဘုံ ကျင်လည်ကြကုန်သော ဝေနေယျသတ္တဝါအပေါင်းတို့အား အမျှ အမျှ အမျှ ပေးဝေငှပါ၏။ အထူးအားဖြင့် မြေငလျင်ဒဏ်၌ အသက်ဆုံးရှုံးကြကုန်သော ပုဂ္ဂိုလ်အပေါင်းတို့အား အမျှ အမျှ အမျှ ပေးဝေငှပါ၏။ အမျှရ၍ ကျန်းကျန်းမာမာ ချမ်းချမ်းသာသာ ရှိကြပါစေကုန်။ 

ကုသိုလ် အမျှ အမျှ အမျှ ယူတော် မူကြပါကုန်လော့…

သာဓု… သာဓု… သာဓု… 

ကုသိုလ် အမျှ အမျှ အမျှ ယူတော် မူကြပါကုန်လော့…

သာဓု… သာဓု… သာဓု… 

ကုသိုလ် အမျှ အမျှ အမျှ ယူတော် မူကြပါကုန်လော့…

သာဓု… သာဓု… သာဓု… 

ဗုဒ္ဓသာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။ ဗုဒ္ဓသာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။ ဗုဒ္ဓသာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။ 

သာဓု၊ သာဓု၊ သာဓု။ 

ကျေးဇူးတော်ရှင်အောက်စဖို့ဒ်ဆရာတော်

ပါမောက္ခ ‌ဒေါက်တာအရှင်ဓမ္မသာမိ

🙏🙏🙏

(၉.၁၁.၂၀၂၅) မန္တလေးပြည်သူ့ဆေးရုံကြီတွင် ဟောကြားတော်မူခဲ့သော “Mudita and Growth Mindset at Workplace - လုပ်ငန်းခွင်အတွင်း မုဒိတာနှင့်တိုးတက်စိတ်ထား” တရားတော် မှ စာစီပူဇော်ပါသည်။